დმანისის ადამიანი: 1.8 მილიონი წლის საიდუმლო ქვემო ქართლიდან
შუა საუკუნეების ქალაქის ნანგრევების ქვეშ ნაპოვნმა თავის ქალებმა ადამიანის ევოლუციის შესახებ კამათი თავიდან დაიწყო. რატომ არის დმანისი მსოფლიო მეცნიერებისთვის ასეთი მნიშვნელოვანი?
ქალაქი ქალაქის ქვეშ
დმანისი შუა საუკუნეებში მნიშვნელოვანი სავაჭრო ქალაქი იყო. არქეოლოგები აქ შუა საუკუნეების ფენებს თხრიდნენ, როცა აღმოჩნდა, რომ ბორცვის სიღრმეში გაცილებით ძველი ისტორია იმალებოდა. 1991 წელს ნაპოვნმა ადამიანის ქვედა ყბამ დაიწყო აღმოჩენების სერია, რომელიც დღემდე გრძელდება.
„თავის ქალა 5“ და დიდი კამათი
2013 წელს ჟურნალ Science-ში გამოქვეყნდა ლორდქიფანიძისა და კოლეგების კვლევა სრულად შემონახულ მეხუთე თავის ქალაზე. მას პატარა ტვინის მოცულობა და მასიური სახე აქვს — ნიშნების ისეთი კომბინაცია, რომელიც ადრე სხვადასხვა სახეობას მიეწერებოდა.
უკბილო მოხუცი
ერთ-ერთი თავის ქალა ეკუთვნის ინდივიდს, რომელმაც სიცოცხლეშივე დაკარგა თითქმის ყველა კბილი, და ყბის ძვალი მოასწრო შეხორცებულიყო — ანუ ის კბილების გარეშე კიდევ დიდხანს ცოცხლობდა.
დმანისი დღეს
გათხრები დღემდე გრძელდება, ძეგლზე კი მოქმედებს მუზეუმ-ნაკრძალი. თითოეული ახალი აღმოჩენა მნიშვნელოვანია ერთი კითხვისთვის: როდის და როგორ დატოვა ადამიანმა პირველად აფრიკა — და რატომ აღმოჩნდა ამ გზაზე სწორედ კავკასია.
წყაროები
-
A Complete Skull from Dmanisi, Georgia, and the Evolutionary Biology of Early Homo (Lordkipanidze et al.)
Science, 2013 -
დმანისის მუზეუმ-ნაკრძალი
საქართველოს ეროვნული მუზეუმი
ილუსტრაცია: UCNAURI.GE
დისკუსია
ჯერ კომენტარი არ არის. იყავი პირველი.